Hay chóng mặt, hoa mắt có thể liên quan đến những yếu tố nào?

Đang ngồi làm việc, đứng lên thấy choáng. Đi lại có lúc mất thăng bằng. Có người lại cảm giác căn phòng quay cuồng, kèm buồn nôn. Chóng mặt, hoa mắt là những triệu chứng khá phổ biến, nhưng không phải lúc nào cũng xuất phát từ cùng một nguyên nhân.

Theo các nguồn y khoa, “chóng mặt” có thể được dùng để mô tả nhiều cảm giác khác nhau, từ hoa mắt, lâng lâng như sắp ngất đến cảm giác bản thân hoặc không gian xung quanh đang xoay. Việc xác định cảm giác cụ thể, thời điểm xuất hiện và triệu chứng đi kèm có thể giúp tìm ra nguyên nhân.

Hay chóng mặt, hoa mắt có thể do đâu?

1. Thay đổi huyết áp hoặc đứng lên quá nhanh

Một số người có thể cảm thấy hoa mắt, choáng váng khi đứng dậy đột ngột sau khi ngồi hoặc nằm lâu. Đây có thể liên quan đến tình trạng huyết áp tụt khi thay đổi tư thế.

Nếu cảm giác này thường xuyên xuất hiện, đặc biệt khi kèm ngất hoặc hồi hộp, nên được đánh giá nguyên nhân thay vì chỉ cho rằng do “thiếu sức”.

2. Cơ thể thiếu nước hoặc đường huyết thấp

Mất nước do uống không đủ nước, sốt, nôn ói hoặc tiêu chảy có thể gây cảm giác choáng váng. Hạ đường huyết cũng là một yếu tố có thể liên quan đến hoa mắt, chóng mặt.

Vì vậy, nếu chóng mặt xuất hiện sau khi hoạt động nhiều, ở nơi nóng hoặc bỏ bữa, cần chú ý đến tình trạng nước và chế độ ăn uống trong ngày.

3. Vấn đề ở tai trong và hệ thống tiền đình

Tai trong không chỉ liên quan đến thính giác mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thăng bằng.

Một số rối loạn ở tai trong có thể gây chóng mặt kiểu xoay, cảm giác như bản thân hoặc căn phòng đang quay. Một nguyên nhân thường gặp là chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (BPPV), thường xuất hiện khi thay đổi tư thế đầu như xoay người trên giường, ngồi dậy hoặc cúi/ngửa đầu.

Một số bệnh lý khác ở tai trong có thể đi kèm ù tai hoặc giảm thính lực.

4. Thiếu máu hoặc thiếu sắt

Thiếu máu có thể khiến cơ thể không cung cấp đủ oxy cho các mô, từ đó có thể xuất hiện mệt mỏi, yếu sức và cảm giác choáng váng ở một số người.

Tuy nhiên, không nên mặc định hoa mắt là do thiếu máu hoặc thiếu sắt. Muốn xác định nguyên nhân cần dựa trên triệu chứng, tiền sử và khi cần có thể phải xét nghiệm.

5. Đau đầu migraine

Migraine không phải lúc nào cũng chỉ gây đau đầu. Một số người có thể gặp chóng mặt hoặc cảm giác mất thăng bằng, thậm chí có những cơn chóng mặt mà không đau đầu rõ rệt.

6. Thuốc và một số yếu tố khác

Một số loại thuốc có thể gây chóng mặt hoặc choáng váng như tác dụng phụ, trong đó có một số thuốc điều trị huyết áp, thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc chống co giật.

Ngoài ra, lo âu, căng thẳng, chấn thương vùng đầu và một số vấn đề về thần kinh cũng có thể liên quan đến chóng mặt.

Khi bị chóng mặt, nên chú ý điều gì?

Thay vì chỉ ghi nhận “tôi bị chóng mặt”, bạn có thể để ý

• Cảm giác hoa mắt, sắp ngất hay căn phòng quay cuồng?
• Xảy ra khi đứng lên, xoay đầu hay xuất hiện bất chợt?
• Cơn kéo dài vài giây, vài phút hay lâu hơn?
• Có kèm buồn nôn, nôn, ù tai hoặc giảm thính lực không?
• Có đau đầu, hồi hộp hoặc mệt mỏi không?
• Có đang sử dụng thuốc nào có thể gây chóng mặt không?

Những thông tin này có thể giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân chính xác hơn.

 

Khi nào chóng mặt, hoa mắt cần được lưu ý?

Nếu tình trạng chóng mặt lặp đi lặp lại, kéo dài, xuất hiện đột ngột hoặc không rõ nguyên nhân, bạn nên đi khám để được đánh giá phù hợp.

Đặc biệt, cần cấp cứu khi chóng mặt dữ dội xuất hiện cùng các dấu hiệu như yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, nhìn đôi, khó đi lại, ngất, đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở hoặc nhịp tim bất thường vì đây có thể là dấu hiệu của tình trạng nghiêm trọng.

Đừng chỉ nghĩ “chóng mặt là do thiếu máu”

Hoa mắt, chóng mặt là một triệu chứng, không phải một bệnh lý duy nhất. Nguyên nhân có thể rất khác nhau, từ mất nước, thay đổi huyết áp, chất lượng ăn uống, tác dụng phụ của thuốc đến các vấn đề ở tai trong, migraine hoặc những tình trạng sức khỏe khác.

Vì vậy, nếu bạn hay chóng mặt, hoa mắt hoặc cảm giác mất thăng bằng lặp lại, điều quan trọng là tìm hiểu nguyên nhân thay vì tự bổ sung một loại vitamin, khoáng chất hay thuốc nào đó.

Lắng nghe thời điểm xuất hiện, mức độ và những triệu chứng đi kèm sẽ là bước đầu giúp bạn hiểu rõ hơn những tín hiệu mà cơ thể đang phát ra. 

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa

Nguồn tham khảo